Overgang

De overgang of climacterium is de periode in het leven van een vrouw waarin er grote hormonale en lichamelijke veranderingen plaatsvinden. Het lichaam produceert minder oestrogeen en de menstruatie stopt volledig. Het moment waarop de laatste menstruatie geweest is, noemt men menopauze. Aangezien dat moment pas achteraf bepaald kan worden, spreekt men vaker over de ganse periode van de overgang. Doorgaans gebeurt dit wanneer een vrouw tussen de 45 en 65 jaar oud is.

Tijdens je overgang zal de activiteit van je eierstokken verminderen. Elk meisje wordt geboren met een aantal eicellen en als deze op zijn, stopt je menstruatie en moeten je eierstokken niet meer werken. Je zal dan ook steeds minder oestrogeen produceren. Je hele hormoonhuishouding verandert en het heeft zelfs invloed op je centrale zenuwstelstel.

Ongeveer 30% van de vrouwen heeft serieus last van de symptomen die bij een overgang horen. Uit onderzoek is gebleken dat vrouwen die een druk gezinsleven en een drukke job hebben minder last hebben van de klachten. Verder is de ernst van je klachten ook afhankelijk van hoe snel je oestrogeengehalte daalt. Het blijkt ook dat zwaarlijvige vrouwen minder symptomen vertonen doordat ze meer oestrogeen in hun lichaam hebben. Dit komt doordat vetweefsel ook een soort oestrogeen aanmaakt en deze productie daalt niet tijdens de overgang.

Symptomen

Opvliegers

Het meest gekende en vaakst voorkomende symptoom zijn opvliegers. Tijdens zo’n warmte-aanval krijg je een rood hoofd, rode nek of rode borst. Daarna begin je overvloedig te transpireren. Om ten slotte weer af te koelen en koude rillingen te hebben. Dit alles kan enkele minuten tot wel een half uur duren.

Opvliegers gebeuren zowel overdag als ’s nachts.

Onregelmatig menstrueren

Er kan meer of juist minder tijd tussen twee menstruaties zitten. Je kunt meer of juist minder bloed verliezen tijdens je menstruatie.

Stolsels in het menstruatiebloed

Witte vloed

Overvloedig zweten ’s nachts

Dit komt door de opvliegers.

Veranderende lichaamsgeur

Menstruatiekrampen

Pijnlijke eisprong

Veranderend libido

Sommige mensen hebben net meer zin in geslachtsgemeenschap omdat ze nu niet meer bang hoeven te zijn voor een ongeplande zwangerschap. Een grote groep vrouwen heeft echter minder zin, doordat geslachtsgemeenschap voor hen pijnlijker wordt. Dit komt door het uitdrogen van de slijmvliezen met een droge schede tot gevolg.

Uitdrogen van de slijmvliezen

Door de hormonale veranderingen worden je slijmvliezen droger, dat veroorzaakt meerdere klachten:

  • Droge schede, wat pijn kan doen tijdens geslachtsgemeenschap.
  • Verhoogde kans op vaginale infecties door een verdunde vaginawand.
  • Verhoogde kans op blaasinfecties door een verdund slijmvlies in je urineleider.
  • Mondklachten: een droge mond, een bittere smaak in je mond, een brandend gevoel op je tong, lippen of gehemelte…
  • Droge of geïrriteerde ogen door verminderd traanvocht.

Drogere huid

Dit uit zich in rimpels.

Dunnere huid

Blaasproblemen

De weefsels in je bekkenbodem verzwakken, waardoor er urine-incontinentie kan ontstaan.

Verhoogd risico op hart- en vaatziektes

Vrouwelijke hormonen hebben je heel je leven beschermd tegen hart- en vaataandoeningen. Nu je minder oestrogeen produceert, verhoogt de kans op deze ziektes. Je hebt nu evenveel kans op een hart- of vaataandoening als een man.

Osteoporose

Dit is een ander woord voor botontkalking. Je bot krijgt minder steun nu er een verminderde oestrogeenproductie is. Ongeveer 10 tot 20% van de botmassa verdwijnt, waardoor botten op een latere leeftijd sneller zullen breken. Eén op de vier vrouwen lijdt aan botontkalking na de menopauze. De symptomen komen meestal pas vele jaren later tot uiting.

Minder stevige borsten na je menopauze

Gezwollen en gevoelige borsten

Misselijkheid of duizeligheid

Overgeven

Krampen in je benen

Slaperigheid en futloosheid

Je bent voortdurend moe. Dit komt mede doordat je slecht inslaapt of doorslaapt.

Slaapproblemen

Slecht kunnen in- of doorslapen of ’s morgens te vroeg wakker worden. Doorslapen kan bijvoorbeeld komen doordat je ’s nachts wakker wordt van het zweten.

Koude handen en voeten

Toename in gewicht

Dit heeft een dubbele oorzaak: enerzijds neemt je spiermassa af en vetweefsel toe naarmate je ouder wordt. Anderzijds heb je minder calorieën nodig om de dag door te komen. Toch veranderen de meeste mensen hun eetpatroon niet, waardoor ze dagelijks ongeveer een derde te veel eten. Je stofwisseling verloopt gewoon trager dan voorheen.

Hoofdpijn

Bij sommige vrouwen zal dit zelfs migraine zijn.

Onregelmatige hartslag

Hartkloppingen of het overslagen van een hartslag kunnen voorkomen.

Hoge bloeddruk

Maag- en darmproblemen

Dit kan zowel over constipatie als over diarree gaan. Verder kunnen een opgeblazen gevoel, winderigheid en krampen ontstaan.

Ontstaan van nieuwe allergieën

Door de veranderende hormoonhuishouding kunnen er nieuwe allergieën ontstaan of oude allergieën kunnen verdwijnen.

Broze nagels

Stijve spieren en gewrichten

Pijnlijke spieren

Vooral de voeten, benen, schouders en vingergewrichtjes kunnen pijn doen.

Verzwakte spieren

Ook je bekkenbodemspieren verzwakken, waardoor je bij het lachen of niezen een klein beetje urine kunt verliezen.

Veranderende stem

Je stembanden zijn minder soepel en sneller vermoeid. Hierdoor kan je moeilijker de hoge tonen halen.

Ontstoken of bloedend tandvlees

Elektrische tintelingen

Het gevoel dat iemand kleine naaldjes in je lichaam steekt. Vooral in je vingers en benen. In rust is deze gewaarwording nog intenser.

Dunner wordend haar

Zowel je hoofd- als schaamhaar dunt uit.

Extra haargroei op ongewenste plaatsen

Vooral in het gezicht: op je kin, je bovenlip of je wangen kan je last krijgen van ongewenste haargroei.

Prikkelbaarheid

Vaak reageren vrouwen heftiger op kleine, onbenullige zaken. Ze verliezen sneller hun geduld en kunnen minder verdragen.

Humeurschommelingen

Gejaagdheid

Onrustig zijn, je draai niet meer vinden.

Je angstig voelen

Paniekgevoelens

Onzekerheid

Je somber voelen

Soms zelfs depressiviteit.

Nervositeit

Bezorgdheid

Bijvoorbeeld voor je kinderen die rond deze periode op eigen benen gaan staan en het huis verlaten.

Naar binnen gekeerd zijn

Verminderd concentratievermogen

Vergeetachtigheid en verwardheid

Dit komt mede door een gebrek aan slaap.

Behandeling

Er is geen behandeling om je te genezen van de overgang, omdat het geen ziekte is. Het is een periode in je leven waar elke vrouw doorheen moet. Er zijn wel verschillende adviezen en ook enkele geneesmiddelen die ervoor zorgen dat je minder last hebt van de symptomen die bij de overgang horen. Medicijnen worden enkel gegeven wanneer je levenskwaliteit erg wordt aangetast door de symptomen. In de eerste plaats is het aangeraden om je manier van leven aan te passen:

Gezonde voeding

Eet extra voedingsmiddelen die fyto-oestrogenen bevatten. Je kunt deze onder andere terugvinden in soja-producten, bloemkool, broccoli, wortels, aardappelen, spruitjes, ananas, appel, anijs, zoethout en kruizemunt.

Verder eet je best volkoren- en zuivelproducten, maar ook vezel- en kalkrijke producten. Eet een gevarieerd aanbod aan groenten en fruit en plaats hierbij vooral de groene bladgroenten, broccoli en noten regelmatig op het menu. Zij bevatten namelijk veel calcium.

Beperk tenslotte vette of suikerrijke maaltijden, eiwitten, cafeïne en alcohol.

Drink minimum 1,5 liter niet-bruisend water per dag.

Voldoende lichaamsbeweging

Beweeg dagelijks een half uur. Doe dit zo vaak als mogelijk buiten, de buitenlucht kikkert je namelijk op.

Voldoende nachtrust nemen

Denk positief

Een positieve houding en een positief zelfbeeld helpen je doorheen deze periode van hormonale veranderingen heen.

Zorg dat je voldoende om handen heb

Als je niet werkt, zoek dan een hobby of spreek regelmatig af met vrienden.

Bovenstaande adviezen komen in bijna elke specifieke behandeling terug:

Omgaan met opvliegers

Draag verschillende laagjes kleding, zodat je iets kunt uitdoen. Kies voor natuurlijke stoffen. Een blouse of trui met knopen is comfortabeler dan een gesloten trui of shirt, omdat je snel een knoopje kan openzetten indien nodig. Neem eventueel meerdere keren per dag een douche.

Drink iets verfrissends wanneer je een opvlieger voelt aankomen. Vermijd cafeïne, alcohol, pikante kruiden en stress. Als je vlierbloesemthee drinkt, is je opvlieger heviger, maar wel sneller gedaan. Dit kan soms nuttig zijn als je daardoor bijvoorbeeld thuis nog kunt douchen voor je weg moet. Drink saliethee om hevige transpiratie tegen te gaan.

Een medicinale behandeling bestaat vaak uit de inname van oestrogeen. Wanneer je deze hormoontherapie langer dan een jaar inneemt, verhoogt het echter je kans op borstkanker. Er zijn ook natuurlijke preparaten, bijvoorbeeld op basis van salvia, verkrijgbaar.

Omgaan met overvloedig zweten ‘s nachts

Om nachtzweten tegen te gaan, slaap je best in een koude slaapkamer. Neem ’s morgens en voor het slapengaan een verfrissende douche.

Omgaan met een veranderende lichaamsgeur

Douch elke ochtend met antibacteriële zeep. Breng na elke douche deodorant aan.

Omgaan met een veranderend libido

Zorg goed voor jezelf: ga naar de kapper, doe mooie kleren aan, spuit parfum… Dit verhoogt meteen je zelfbeeld. Vermijd ook stress en denk positief. Maak ten slotte tijd voor romantiek.

Omgaan met uitdrogende slijmvliezen

In je vagina: Gebruik glijmiddel tijdens geslachtsgemeenschap. Een vaginale spoeling tussendoor helpt dan weer om de balans in je vagina te herstellen.

In je mond: Eet suikervrije kauwgom of zure snoepjes.

Behandeling van een drogere huid

Hydrateer dagelijks met een goede crème. Beperk het aantal uren dat je in de zon zit. Masseer regelmatig je hoofdhuid, dit verbetert de doorbloeding van je huid waardoor ze gezonder blijft.

Behandeling van blaasproblemen

Doe dagelijks bekkenbodemspieren.

Preventie tegen hart- en vaatziektes

Eet gezond. Neem dagelijks tijd om te ontspannen en beweeg ook elke dag een half uur. Adem rustig, pas eventueel ademhalings- of ontspanningsoefeningen toe.

Preventie tegen osteoporose

Zorg dat je voldoende vitamine D, calcium en mineralen opneemt. Rook niet en beweeg dagelijks.

Voorkomen van krampen in je benen

Eet gezond, sport regelmatig en vermijd stress.

Behandeling van slaapproblemen

Neem regelmatig rust, ga ook overdag even zitten en ontspan. Wanneer je moeilijk kan in- of doorslapen of als je ’s morgens te vroeg wakker wordt, is het wel best dat je overdag geen dutjes doet. Luister vooral naar je eigen lichaam.

Eet verder ook gezond, beweeg dagelijks en denk positief. Het is beter om ’s avonds geen te zware maaltijd te eten en ook niet te eten kort voor je gaat slapen. Vermijd bovendien producten met cafeïne of alcohol en rook niet.

Ga op een vast uur slapen en zet je wekker elke ochtend op hetzelfde tijdstip. Zorg dat je slaapkamer koel, rustig en donker is.

Om beter te kunnen inslapen, kan je een boek lezen, wat televisie kijken of even gezellig samenzijn met je partner.

Gebruik enkel preparaten of geneesmiddelen indien nodig en bespreek dit altijd eerst met je dokter. Producten met valeriaan in werken rustgevend en ontspannend. Melatonine verbetert je nachtrust in sommige gevallen. Het werkt niet wanneer je slaapproblemen veroorzaakt worden door het drinken van cafeïne, door opvliegers… Bovendien treedt er soms een negatief effect op als je het combineert met andere medicijnen. Neem het, net zoals andere slaappillen, dus nooit in zonder doktersadvies!

Voorkomen van gewichtstoename

Eet nog maar twee derde van wat je gewend bent. Zorg bovendien voor een gevarieerde en gezonde voeding. Beweeg ook dagelijks een half uur.

Voorkomen van hoofdpijn

Zoek uit of de hoofdpijn uitgelokt wordt door iets. Vermijd deze handeling of dit product dan. Een goede nachtrust, gezonde voeding, voldoende ontspanning en zo weinig mogelijk stress helpen ook om hoofdpijn tegen te gaan.

Preventie tegen een hoge bloeddruk

Let op je voeding.

Omgaan met en preventie tegen ontstoken of bloedend tandvlees

Neem drie keer per dag rustig de tijd om je tanden grondig te poetsen. Ontzie je tandvlees hierbij. Flos ook dagelijks om ontstekingen te voorkomen.

Preventie tegen dunner wordend haar

Eet gezond en zorg dat je voldoende van alle vitaminen hebt. Kom niet te veel uren met je haar in de zon en gebruik geen bijtende producten op je haar.

Verwijderen van extra haargroei op ongewenste plaatsen

Via laserbehandeling, epileren, scheren of met was kun je de haren verwijderen. Met bleek maak je ze minder zichtbaar.

Behandeling van prikkelbaarheid, humeurschommelingen en gejaagdheid

Een gezonde, evenwichtige voeding. Dagelijkse beweging en een goede nachtrust. Besteed aandacht aan uw uiterlijk en maak dagelijks even tijd voor jezelf. Onderhoud je sociale contacten.

Een medicinale behandeling moet altijd met je arts besproken worden. Hormoontherapie kan helpen, maar wanneer je langer dan een jaar oestrogeen inneemt, stijgt de kans op de ontwikkeling van borstkanker. Kalmeermiddelen helpen tegen een gejaagd gevoel, maar ze zijn verslavend.

Behandeling wanneer je je somber voelt

Fysiotherapie kan helpen. Sint-Janskruid helpt ook bij somberheid, maar het kan negatieve bijwerkingen hebben wanneer het in combinatie met andere geneesmiddelen genomen wordt. Bespreek dit dus altijd eerst met je huisarts.

Behandeling bij een verminderd concentratievermogen

Beperk je stress door regelmatig te ontspannen. Beweeg dagelijks een half uur en pas ontspanningstechnieken, zoals yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen toe.

Behandeling bij vergeetachtigheid

Beweeg dagelijks en beperk de stress waar je aan blootgesteld wordt.

Loading...