MS

Multiple Sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel. Het is de meest voorkomende aandoening aan het centrale zenuwstelsel bij jong volwassenen. De ziekte treft bovendien bijna dubbel zo veel vrouwen als mannen.

Het centrale zenuwstelsel bestaat uit je hersenen en ruggenmerg. Neuronen zorgen voor de informatieoverdracht in je lichaam. Ze zorgen dat je hersenen je lichaam kunnen besturen. Ze regelen alle bewuste bewegingen, maar ook je reflexen. De neuronen reizen door je zenuwbanen heen en weer tussen je hersenen en de rest van je lichaam. Rond de zenuwbanen zit een isolatielaag gemaakt van een witte, vetachtige stof, myeline genaamd. Wanneer je MS hebt, ontsteekt de myeline. Hierdoor ontstaan er storingen in de gegevensoverdracht en vormen zich littekens op je zenuwbanen. De neuronen kunnen hierdoor hun werk niet goed meer uitvoeren. Een ontstekingsperiode noemt men een ‘relapse’. Na de relapse treedt er een periode van herstel op, maar niet alle schade zal hersteld kunnen worden. Bovendien geraken de zenuwen zelf soms ook aangetast tijdens een ontstekingsperiode.

De ligging, duur en uitgebreidheid van een relapse bepalen de symptomen van MS. MS heeft op zich geen invloed op je levensverwachting, maar wel een zeer sterke invloed op je levenskwaliteit. Het heeft vooral neurologische gevolgen, zoals krachtsvermindering, verlamming of spasticiteit. Hierdoor kent de ziekte een toenemende mate van invaliditeit.

Er is geen exacte oorzaak van multiple sclerose gekend. De ziekte wordt waarschijnlijk uitgelokt door meerdere factoren. Sommige mensen zijn gevoeliger voor het ontwikkelen van MS, zij hebben een genetische aanleg. Men is bovendien vrij zeker dat MS een auto-immuunziekte is. Dit wil zeggen dat je eigen antistoffen, die je normaal beschermen tegen bacteriën en virussen, de myeline aanvallen en laten ontsteken.

MS kent verschillende gradaties. De prognose kan erg verschillen. Sommige patiënten herstellen volledig na een relapse en krijgen nadien geen nieuwe ontstekingsperiode. Anderen maken in hun leven meerdere ontstekingsperiodes door en genezen hier niet altijd volledig van. Hun handicap neemt met de jaren toe. In de praktijk kunnen 10 jaar na de diagnose nog 80% van de patiënten zelf lopen, terwijl na 20 jaar slechts de helft dit nog kan.

Symptomen

De eerste opstoten van MS zijn vaak kortdurend en de symptomen zijn soms onduidelijk. Het is belangrijk om, zodra je symptomen waarneem, naar de arts te gaan. Een vroegtijdige diagnose geeft je namelijk een betere prognose.

De eerste symptomen:

Oogklachten

Een ontsteking van de oogzenuw, niet meer kunnen zien uit één oog, een gedeelte van je gezichtsveld niet meer kunnen zien, kleuren anders zien, pijn bij oogbewegingen, bleekheid van je pupil, dubbelzien…

Vermoeidheid

Dit vooral in de namiddag en het gaat vaak gepaard met een lichte temperatuursverhoging.

Tintelingen of zwaar gevoel in je ledematen

Coördinatieproblemen

Wanneer je je nek naar voor buigt, heb je het gevoel dat er elektriciteit via je rug naar je benen loopt

Dit noemt men het signaal van Lhermite.

Latere symptomen:

Duizeligheid

Misselijkheid

Evenwichtsproblemen

Spierzwakte of juist spierstijfheid

Je kunt last krijgen van een intentietremor. Dit wil zeggen dat je hand beeft wanneer je beweegt, dus niet in rust.

Spasticiteit

Pijn

40% van de patiënten heeft chronische pijn. Vooral aangezichtspijnen komen vaak voor.

Gevoelsstoornissen

Je voelt bepaalde prikkels niet meer, een branderig gevoel, tintelingen…

Geheugenproblemen

De helft van de patiënten heeft problemen met zijn korte termijngeheugen.

Concentratieproblemen

Ook hier hebben de helft van de MS patiënten last van.

Problemen met slikken en spreken

Je kunt bepaalde klanken niet meer uitspreken, je herinnert je niet altijd het juiste woord of je verwisselt woorden.

Problemen met je abstractievermogen en een moeilijke begripsvorming

Je kan moeilijker opdrachten opvolgen, het simultaan uitvoeren van taken lukt niet meer…

Blaasproblemen

Urineweginfecties, incontinentie…

Constipatie

Seksuele problemen

Opwinding voelt anders aan, wat impotentieproblemen kan veroorzaken.

Stemmingsveranderingen

Dit kan gaan van euforie tot depressie.

Persoonlijkheidsveranderingen

Osteoporose

Het is niet duidelijk of dit een symptoom van MS is of een gevolg van de medicamenteuze behandeling van MS opstoten.

Behandeling

De ziekte zelf kan niet genezen worden, daarom richt de behandeling zich op het vertragen van het ziekteverloop en op het bestrijden van of draaglijk maken van de symptomen. Elke behandeling bestaat dus uit twee componenten: acute opstoten behandelen en een onderhoudsbehandeling die tot doel heeft de symptomen te verminderen, een nieuwe opstoot te voorkomen en zo goed mogelijk weer te herstellen na een opstoot.

Enkel algemene leefregels voor mensen met MS:

Vermijd hoge temperaturen.

Een warme douche, koorts, zonnebaden… kunnen de bestaande symptomen verergeren en nieuwe uitlokken.

Vermijd zware inspanningen, maar blijf wel bewegen

Probeer je ritme van voor de diagnose aan te houden. Let er alleen op je lichaam niet te veel op de proef te stellen. Stop met zware activiteiten voor je uitgeput bent.

Vermijd stress

Langdurige blootstelling aan stress verzwakt je weerstand, waardoor je vatbaarder bent voor ziektes. Ook een MS opstoot zal dan gemakkelijker plaatsvinden.

Regelmaat

Creëer regelmaat in je leven. Laat drukke periodes volgen door rustige periodes.

Eet gezond

Vermijd contact met zieke personen

Bespreek verdovingen (voor operatie of bevalling) op voorhand met je arts

 

Verder is er ook nog professionele hulp voor mensen met MS:

Psychologische begeleiding

De ziekte heeft erg verstrekkende gevolgen. Professionele begeleiding van de patiënt en zijn omgeving kan hen helpen om beter om te gaan met de gevolgen van de aandoening.

Medicijnen

Een relapse of opstoot wordt behandeld met een cortisone-kuur. Corticosteroïden hebben een ontstekingsremmende werking. Hierdoor kan de opstoot sneller gestopt worden, waardoor de gevolgen doorgaans minder erg zijn.

Immunomodulerende geneesmiddelen werken in op het immuunsysteem. Zij zijn een onderdeel van de onderhoudsbehandeling en hebben tot doel het verloop van de ziekte af te remmen.

Tot slot kan een arts ook medicijnen voorschrijven om bepaalde symptomen te verlichten.

Verder zijn er ook nog veel experimentele behandelingen: monoclonale antilichamen, immunoglobuline, immunosuppressoren en plasmaferese zijn hier enkele voorbeelden van. De behandelingen zijn nog niet algemeen in gebruik omdat ze te duur zijn, veel bijwerkingen hebben, niet voor elke doelgroep even goed werken…

Kinesitherapie

Spierversterkende en spier losmakende oefeningen kunnen de symptomen behandelen.

Alternatieve geneeswijzen

Bespreek deze altijd eerst met je arts. Er bestaan veel alternatieve behandelingen waarvan het effect niet bewezen is of die zelfs schadelijke zijn voor MS. Ze kunnen, vaak in combinatie met medicijnen die je al inneemt, een opstoot uitlokken.

Relaxatie- en meditatie: dit is volkomen veilig.

Acupunctuur: het effect hiervan is nog niet grondig onderzocht. Er bestaat wel een miniem risico op infecties.

Elektromagnetische stimulatie: een aantal studies hebben een gunstig effect op een aantal symptomen aangetoond.

Linolzuur, ginkgo biloba en antioxydantia: hiervan is het effect niet bewezen, maar het kan ook geen kwaad.

Bijengif: dit zou ontstekingsremmend werken.

Sint-Janskruid, Melatonine en Echinacea worden ten strengste afgeraden. Zij kunnen opstoten uitlokken en combineren niet met andere medicijnen die je voor MS vaak moet innemen.