Gordelroos

Gordelroos is gekend onder verschillende namen. Enkele synoniemen zijn herpes zoster en zona. Het is een virale infectie van je huid en zenuwen die zich kenmerkt door een zeer pijnlijke en jeukende huiduitslag van met vocht gevulde blaasjes.

De huiduitslag kan op elk lichaamsdeel voorkomen, maar wordt meestal op de buik en taille gezien. Het beperkt zich tot één duidelijk omlijnd gebied aan één kant van je lichaam. Vaak in de vorm van een gordel. Dit gebied noemt men dermatoom. Het is het stuk huid dat door één bepaalde zenuw verzorgd wordt, meer bepaald de aangetaste zenuw. Gordelroos kan op elke leeftijd voorkomen, maar wordt het meest gezien bij 60-plussers. Bovendien zijn er ook meer gevallen van zona in de zomer dan in de winter.

Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus als waterpokken, het herpes zoster of varicella zoster virus. Je kunt ook enkel gordelroos krijgen als je ooit de waterpokken gehad hebt. Het waterpokkenvirus blijft namelijk levenslang in je lichaam zitten. Wanneer je een verminderde weerstand hebt, kan het terug naar boven komen. Je krijgt dan gordelroos.

De meeste mensen krijgen het maar één keer in hun leven. Een vijfde van de bevolking krijgt ooit in zijn leven zona. Zolang de uitslag niet in je gezicht is, is het een ongevaarlijke aandoening. Gordelroos in je gezicht kan een oogontsteking veroorzaken met mogelijks blindheid tot gevolg. Dat moet dus onmiddellijk behandeld worden door een arts.

Het vocht uit de blaasjes is besmettelijk. Wanneer je zona hebt, blijf je dus best uit de buurt van jonge kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een verminderde weerstand. Anders kan je hen aansteken en dan kunnen ze de waterpokken of gordelroos krijgen. Twee ziektes die voor hen wel gevaarlijk kunnen zijn.

Symptomen

De symptomen verschillen doorheen het verloop van de ziekte. De eerste klachten zijn:

Een ongemakkelijk gevoel op een bepaald deel van je huid

Pijn, jeuk, een branderig gevoel, tintelingen, het gevoel van kleine elektrische schokjes… al deze gevoelens zijn mogelijk. Ze zijn beperkt tot één afgebakend stuk huid.

Spierpijn of een gevoel dat erop lijkt

Het initiële gevoel kan overgaan in spierpijn, ook weer beperkt tot één stuk van je lichaam.

Koorts

Dit symptoom treedt niet bij iedereen op.

Hoofdpijn

Niet iedereen heeft hier last van.

Koude rillingen

Dit is een klacht die niet bij iedereen voorkomt.

Zich zwak voelen

Niet elke persoon heeft dit gevoel.

Enkele dagen later:

Geleidelijk aan rood worden van de huid

Dit is beperkt tot een goed afgebakend stuk huid.

Lichte zwelling van de huid

Enkel de rode huid zwelt op.

Nog een paar uur of dagen later:

Groepjes met vocht gevulde blaasjes, van een speldekop groot, die lijken op blaren

Sommige mensen krijgen helemaal geen blaasjes, ze hebben enkel de andere symptomen.

Veel jeuk aan de blaasjes

Hevige pijn

De huid is overgevoelig en je voelt een branderige pijn.

Daarna:

Korstjes

De blaasjes gaan over in korstjes. Deze kunnen etteren. Wanneer je ze openkrabt, hou je er littekens aan over.

Twee tot drie weken later:

De korstjes verdwijnen en je huid wordt weer normaal.

Je bent genezen van gordelroos.

Mogelijke gevolgen van gordelroos

Het syndroom van Ramsay Hunt

Als je zona krijgt in je gelaat, kan de 7de zenuw aangetast worden. Je gehoor vermindert dan en een gedeelte van je gelaat kan verlamd raken. Gelukkig is dit bij de meeste mensen niet blijvend.

Post-herpetische pijn

Weken en zelfs maanden na het verdwijnen van de huiduitslag hebben sommige mensen nog last van zeer heftige pijn aan het getroffen stuk huid. Deze post-herpetische pijn komt vooral bij oudere mensen voor. De behandeling hiervoor bestaat meestal uit het innemen van anti-depressiva en anti-epileptica. In uitzonderlijke gevallen wordt de aangetaste zenuw door een anesthesist uitgeschakeld.

Ontsteking van de oogzenuw

Bij zona in het gelaat, kan ook het oog ontsteken. Hierdoor kun je blind worden. Ga onmiddellijk naar je dokter als je blaasjes in je gezicht krijgt of als je oog of neus pijn doet of jeukt. Je dokter zal dan de nodige oogzalf of oogdruppels voorschrijven om een eventuele ontsteking weg te nemen.

Behandeling

Ondanks dat gordelroos op je lichaam uit zichzelf geneest en niet gevaarlijk is, contacteer je toch best altijd een dokter. Hij kan je instructies geven om de jeuk tegen te gaan en je een pijnstiller voorschrijven. Je moet zeker een arts raadplegen als je blaasjes in je gezicht hebt, als je verzwakt bent door een andere ziekte of als je last krijgt van jeuk of pijn aan je neus of ogen.

Probeer niet te krabben

Als je de blaasjes openkrabt, kunnen er zich littekentjes vormen. Net zoals bij de waterpokken.

Gebruik geen jeukwerende middelen zonder eerst je arts te consulteren

Je dokter kan je een crème tegen de jeuk voorschrijven om op de blaasjes te doen.

Om schuren van kleding te beperken kun je wondgaasjes op de uitslag doen

Je mag gewoon douchen en in bad gaan

Deel wel geen bad met andere mensen!

Blijf uit de buurt van jonge kinderen, zwangere vrouwen en zieke mensen

Medicijnen

Je dokter zal waarschijnlijk een geneesmiddel tegen de pijn en een indrogende zalf voor op de blaasjes voorschrijven. Soms geeft je arts je ook ontstekingsremmers.

Antivirale geneesmiddelen zijn enkel nuttig als je ze al inneemt voor de blaasjes verschijnen. Daarna hebben ze nog weinig effect. Soms worden ze wel aan oudere mensen gegeven omdat ze het risico op (ernstige) post-herpetische pijn verkleinen.