Jicht

Jicht is een reumatische aandoening. Het is een zeer pijnlijke ontsteking die plots kan optreden. De ontsteking wordt veroorzaakt door verzuring. Wanneer urinezuur zich opstapelt in je gewrichten, ontstaat jicht. Omdat dit meestal voorkomt in de grote teen van je linkervoet, wordt jicht soms ook wel ‘pootje’ of ‘podagra’ genoemd. In 40% van de gevallen is een ander lichaamsdeel aangetast. Jicht wordt ook wel gezien in de enkel, knie, vingers, pols, ellenboog of oorschelp. In principe kan het in elk gewricht ontstaan.

Je lichaam maakt constant cellen aan om zich te vernieuwen. Tijdens die aanmaak, worden er ook eiwitten aangemaakt. Deze eiwitten noemt men purines. De eiwitten brokkelen af tot urinezuur, een zuur dat via je urine wordt afgevoerd. Wanneer je lichaam meer urinezuur aanmaakt dan normaal of als het urinezuur niet goed afgevoerd wordt via je urine, stapelt het zich op in je bloed. Als het urinezuur kristalliseert op je gewrichten, ontstaan er urinezuurkristallen. Je witte bloedcellen zullen proberen deze kristallen af te breken, maar dit lukt hen niet. Daardoor ontstaat er een ontstekingsreactie, jicht genaamd.

Jicht komt vooral bij mannen voor. Zij vormen 90% van de patiëntengroep. Wanneer jicht bij vrouwen gezien wordt, is dat meestal na de menopauze.

Een acute aanval van jicht komt zeer snel opzetten. Op amper 12 tot 24 uur tijd wordt de pijn onhoudbaar. Wanneer de ziekte niet behandeld wordt, verdwijnen de symptomen na drie weken. Het is echter verstandig je zo snel mogelijk te laten behandelen. Dit niet alleen om de pijn draaglijker te maken, maar ook om herval te beperken. Wanneer je helemaal niets aan de ziekte doet, breidt ze zich uit. De acute aanval zal wel overgaan, maar je hervalt al snel en dan zijn er vaak meerdere of andere gewrichten aangetast. Dit noemt men vliegende jicht.

Mensen die één keer jicht hebben gehad, hebben wel een grotere kans dat ze het opnieuw krijgen. Het lijkt er zelfs op dat hoe vaker je de aandoening hebt , hoe groter de kans wordt dat ze weerkeert. Een aanval kan dan ook langer duren en meer lichaamsdelen treffen. Vanaf dat je drie aanvallen per jaar hebt, spreekt men van chronische jicht.

Jicht tophi is een ander woord voor jichtknobbels. Wanneer urinezuurkristallen zich in je huid ophopen, krijg je kleine harde knobbels onder je huid. Deze knobbels groeien naarmate er zich meer urinezuur aan de kristal hecht. Ze zijn niet pijnlijk, maar een groeiende knobbel kan wel beschadigingen aan je gewricht veroorzaken. Soms barst de huid erboven ook open. Dit alles is niet fijn om te zien. Bovendien beperken de knobbels vaak je beweeglijkheid. Daarom worden jicht tophi soms operatief verwijderd.

Symptomen

Het eerste stadium van de ziekte veroorzaakt geen symptomen. Pas vanaf de eerste acute aanval komen de klachten boven.

Een acute jichtaanval wordt soms voorafgegaan door:

Lastig gevoel in je gewricht

Vermoeidheid

Krampen

Slaapproblemen

Misselijkheid

Rillingen

Het gevoel hebben constant te moeten plassen

 

De acute aanval zelf, heeft erg duidelijke symptomen:

Pijn (met functiebeperking tot gevolg)

De pijn kan zo erg en plots zijn, dat je er in het midden van de nacht door wakker wordt. Sommige mensen kunnen niet eens meer stappen op dat moment.

Rode huid op het gewricht

Opgezwollen gewricht

Het gewricht voelt warm aan

Koorts

Overgeven

Misselijkheid

 

De symptomen van een jichtknobbel:

Harde knobbel onder je huid die groeit en zo groot als een sinaasappel kan worden

Deze knobbels komen meestal voor op de tenen, hielen, knieën, vingers, ellenbogen of oorschelpen.

Behandeling

Wat je zelf kunt doen tijdens een jichtaanval:

Laat het ontstoken gewricht in de eerste plaats rusten.

Hou het gewricht hoger dan normaal: leg je been omhoog, laat je arm rusten in een mitella…

Start wel terug met bewegen zodra het kan.

Dit voorkomt stijfheid en bevordert de doorbloeding van het gewricht. Hierdoor zal je sneller genezen.

Koel het gewricht met natte doeken of ijs.

 

Wat je zelf kunt doen om een jichtaanval te voorkomen:

Pas je voeding aan en eet minder verzurende voedingsstoffen. Hou ook je cholesterol laag.

Cashewnoten, alcohol, frisdrank, fructose, fruitsap, spinazie, peulvruchten, suiker, zout, gans, haring, kabeljauw, forel, zeevruchten en zalm vermijd je beter.

Melk, kaas, eieren, fruit, bladgroenten, rijst, granen, aardappelen, pasta, confituur en brood zijn dan weer wel goed.

De meeste patiënten moeten niet levenslang een purinevrij dieet volgen, maar het kan wel helpen om op je voeding te letten.

Beweeg dagelijks.

Drink meer dan drie liter water per dag.

Drink dagelijks vier tot vijf glazen alkalisch water.

Dit is water met een mineralenconcentraat en kaliumbicarbonaat erin. Het neutraliseert urinezuren.

Beperk je blootstelling aan stress.

Hou je BMI onder de 25.

Wanneer mensen met overgewicht willen afvallen, doen ze dit wel best onder doktersbegeleiding. Als je het verkeerde dieet volgt, kan je de jicht erger maken.

 

Onder doktersbegeleiding:

Medicijnen

Pijnstillers kunnen je doorheen de eerste fase van een acute jichtaanval heen helpen.

Ontstekingsremmers zorgen ervoor dat de jichtaanval op vijf dagen voorbij is.

Colchicine is een veelgebruikt medicijn dat specifiek tegen jichtaanvallen werkt.

Onderhoudsmedicijnen voorkomen een nieuwe aanval, maar je moet ze wel een jaar innemen voor je het effect hiervan merkt. Dit komt doordat ze langzaamaan het urinezuurgehalte in je bloed doen dalen. Het geneesmiddel moet je levenslang blijven innemen.

Chirurgische ingreep

Wanneer je veel jichtknobbels hebt of ze hinderlijk zijn, kan de dokter ze operatief verwijderen.