Galstenen

Gal wordt aangemaakt in de lever. Het bestaat uit water, slijm, bilirubine, galzouten en cholesterol en is een dikke, geelgroene vloeistof. Je galblaas is een peervormig zakje in je bovenbuik, waarin de gal wordt opgeslagen tot je vetten eet. Wanneer er voedsel in je darmen komt, zal er via de galwegen een klein beetje gal van je galblaas naar je dunne darm vloeien. Gal helpt namelijk om de vetten in je voedsel te verteren.

Het kan gebeuren dat er zich kristallen vormen vanuit de opgeslagen gal. Deze klonteren samen tot steentjes. Dit kan zowel in de galblaas als in de galwegen gebeuren. Wanneer je galstenen hebt, spreekt men van cholelithiasis. Een galsteen is dus een kristal, gemaakt uit gal, dat tot 2,5 centimeter groot kan zijn.

Zolang de galstenen zich in de galblaas bevinden, heb je er meestal geen last van. Het is pas als ze de gal verlaten en in de galwegen terecht komen, dat ze regelmatig pijn veroorzaken. Ze verstoppen de galwegen soms, waarop je lichaam ze probeert verder te duwen doormiddel van spiersamentrekkingen. Deze veroorzaken hevige krampen die erg pijnlijk zijn. Dit proces wordt ook wel galkoliek genoemd.

Waarom galstenen ontstaan weet men niet, maar er is wel aangetoond dat vooral oudere mensen, vrouwen en zwaarlijvige mensen er last van hebben. Bovendien weet men ook dat je via een gezonde voeding, veel drinken, voldoende beweging en een gezond lichaamsgewicht de kans op de vorming van galstenen aanzienlijk verkleind.

Symptomen

In de meeste gevallen zijn galstenen volkomen onschuldig en veroorzaken ze geen klachten. Veel mensen weten bijgevolg ook niet dat ze galstenen hebben. Sommige mensen hebben last van:

Misselijkheid

Raar gevoel in de bovenbuik na een maaltijd

Vooral na vette gerechten of kool.

Opboeren

Overgeven

 

Wanneer galstenen gekneld raken in de galwegen veroorzaken ze pijn. Deze pijnlijke galkolieken zijn eigenlijk de spieren van je galblaas en galwegen die samentrekken in een poging de steen los te wringen en verder te duwen. Als dat niet lukt, verkrampen de spieren. Dit leidt tot:

Hevige pijn in de bovenbuik

De pijn komt in golven. Na een vettige maaltijd is de pijn bovendien erger.

Uitstralende pijn naar je rechterschouder en rug

 

De pijn houdt pas op als de galstenen uit de galwegen zijn of als de spieren van je galblaas te uitgeput zijn om samen te trekken.

Kleine galstenen veroorzaken meer pijn, omdat ze vaker vast komen te zitten door hun grotere beweeglijkheid.

Geelzucht

In je gal zit bilirubine, dit is een kleurstof. Door geblokkeerde galstenen kan deze kleurstof je lichaam niet meer verlaten, maar komt ze in je bloedbaan terecht. Hierdoor krijg je last van geelzucht. Je huid en oogwit kunnen geel kleuren en je ontlasting zal grijs in plaats van bruin worden. Contacteer onmiddellijk je dokter als je dit vaststelt!

Gevolgen als de galstenen niet verwijderd worden

Er kan dan een infectie ontstaan met ernstige complicaties tot gevolg. Enkele voorbeelden hiervan zijn een galblaasontsteking, ontsteking van de galwegen, een acute alvleesklierontsteking, een gescheurde galblaas met buikvliesontsteking tot gevolg en uitzonderlijk zelfs galblaaskanker.

Een infectie geeft als extra symptomen koorts en koude rillingen. Je moet dan onmiddellijk medische hulp zoeken.

Behandeling

Als je geen klachten hebt, hoeven galstenen niet behandeld te worden. Bij pijn of wanneer er sprake is van een ontsteking, zullen ze meestal zo snel mogelijk verwijderd worden. Dit gebeurt doorgaans operatief, maar er zijn ook andere behandelmethodes.

Vetarm dieet

In uitzonderlijke gevallen wordt de galsteen zelf niet verwijderd omdat hij weinig klachten veroorzaakt. Je zal dan een vetarm dieet opgelegd krijgen, waardoor de symptomen waar je wel last van hebt verdwijnen. De galsteen op zich blijft echter in je lichaam zitten.

Medicatie

Sommige medicijnen kunnen kleine galstenen oplossen. Een medicinale behandeling werkt echter niet altijd en bovendien kunnen er zich achteraf nieuwe galstenen vormen.

ERCP

Endoscopische Retrograde Cholangio- en Pancreaticografie wil zeggen dat de dokter met een buisje, een endoscoop genaamd, via je mond, maag en darmen naar je galwegen toe gaat. Hij kan dan via het buisje de galstenen verwijderen. Er kunnen zo wel geen galstenen uit je galblaas zelf gehaald worden, enkel uit de galwegen. De kans is hierdoor groot dat er zich later gewoon nieuwe galstenen vormen.

Chirurgische ingreep

Via een kijkoperatie of een snee in de buikholte, kan men zowel de galstenen als de galblaas tegelijk verwijderen. Dit noemt men een galblaasresectie of cholecystectomie. Dit garandeert dat er zich ook later geen nieuwe galstenen meer zullen vormen.

Vlak na de operatie eet je best even vetarm, maar nadien hoef je geen dieet meer te volgen. Een mens kan perfect leven zonder zijn galblaas.

De pijn van de operatie kan met gewone pijnstillers bestreden worden. Bij een kijkoperatie mag je meestal na een dag alweer naar huis. Na een conventionele ingreep blijf je vaak een kleine week in het ziekenhuis.

Loading...