Darmkanker

Er zijn twee soorten darmkanker: dunnedarmkanker en dikkedarmkanker, ook wel colorectale kanker genoemd.

Kanker van de dunne darm is erg zeldzaam en het gezwel is meestal goedaardig. Colorectale kanker is dan weer één van de meest voorkomende kankers ter wereld. Bij vrouwen is het de tweede en bij mannen de derde vaakst voorkomende soort kanker.

Darmkanker ontstaat vanuit een goedaardig poliep dat in de slijmwand van je darm groeit. Het kan wel vijf tot tien jaar duren voor de poliep kwaadaardig wordt. De poliep groeit al die tijd en nestelt zich in de diepste lagen van je darmwand. Wanneer het de bloed- en lymfevaten bereikt, kunnen de kwaadaardige cellen ontsnappen en andere klieren en organen gaan koloniseren. Je kanker heeft zich dan uitgezaaid. Hoe vroeger men een kwaadaardig gezwel ontdekt, hoe groter dus de kans op volledige genezing.

De kans op darmkanker is niet alleen erfelijk bepaald, maar neemt ook zeer sterk toe boven de leeftijd van 50 jaar. Je verkleint de kans op colorectale kanker door:

Een normaal lichaamsgewicht te handhaven.

Voldoende te sporten.

Niet meer dan 500 gr rood vlees per week te eten en geen verwerkt vlees, zoals salami of ham te eten.

Veel vezelrijke voeding te eten; bijvoorbeeld groenten, fruit en peulvruchten.

Niet te veel alcohol te drinken.

Symptomen

Darmkanker heeft vooral atypische symptomen en wordt daardoor vaak niet herkend. Bovendien verschillen de symptomen ook naargelang de locatie van het gezwel en het stadium waarin de kanker zich bevindt.

Wanneer je twee weken last hebt van onderstaande klachten, ga dan zeker naar je dokter:

Een verandering van je ontlastingspatroon

Dit kan zowel over diarree als constipatie gaan. Misschien is je stoelgang wel minder geworden dan voorheen.

Een valse aandrang

Je hebt wel het gevoel naar toilet te moeten, maar maakt geen stoelgang. Of je kan wel naar toilet gaan, maar hebt het gevoel niet je volledige darm te kunnen legen.

Bloed in je stoelgang of sporen van bloed op het toiletpapier

Vermoeidheid

Dit is vaak het gevolg van bloedarmoede. Wanneer het gezwel zich hogerop in je darm bevindt, zal je uitwendig niets van het bloedverlies merken. Daardoor kan dit lange tijd doorgaan, tot je aan bloedarmoede lijdt.

Slijm bij de ontlasting

Buikpijn of krampen

Een opgeblazen gevoel

Je stapelt lucht op in je darmen.

Gewichtsverlies

Onderzoeken

Wanneer je naar de dokter gaat, zijn er verschillende onderzoeken mogelijk om de oorzaak van je klachten vast te stellen.

Rectaal voelen

De arts brengt een vinger in je anus in en voelt of hij poliepen voelt zitten op de darmwand.

Bloed opsporen in de stoelgang via een eenvoudige chemische test

Er wordt een beetje stoelgang op een spateltje genomen en gemengd met een chemisch product. De reactie van deze twee stoffen, vertelt de dokter of laborant of er bloed aanwezig is in de ontlasting.

Endoscopie

Een dun, soepel buisje wordt in de darm aangebracht via de anus. Via een camera vooraan op de endoscoop kan de darmwand onderzocht worden.

Voor dit onderzoek plaatsvindt, krijg je eerst een laxeermiddel toegediend.

Radiografie (een scan) of virtuele colonoscopie

Er wordt een rectale sonde ingebracht die lucht in de darm blaast. Hierdoor wordt de volledige darmwand goed zichtbaar voor verder onderzoek. Soms wordt er ook nog een contrastvloeistof ingebracht.

Ook voor dit onderzoek krijg je eerst een laxeermiddel toegediend.

Transrectale echografie

Bij rectumkanker zal men een sonde met ultrasone golven inbrengen via de anus. Men kan dan net zoals bij een endoscopie de darmwand onderzoeken.

Bloedonderzoek

Via de meting van CEA-stoffen in je bloed, kan de ontwikkelingsgraad van de kanker bepaald worden.

CT-scan of NMR

Deze onderzoeken dienen om eventuele uitzaaiingen naar de lever op te sporen.

Behandeling

De voornaamste behandelmethode bij darmkanker is chirurgie. Naast de operatie zal er soms ook radiotherapie of chemotherapie gegeven worden.

De exacte behandelmethode of combinatie van behandelmethodes wordt bepaald door de patiënt en een heel team van specialisten. Zij baseren hun keuze op het soort kanker, de locatie van het gezwel, eventuele uitzaaiingen, het stadium van de ziekte, de leeftijd waarop de kanker is vastgesteld, de algemene fysieke toestand van de patiënt en de wensen van de patiënt.

Chirurgie

Tijdens de operatie wordt een gedeelte van de darm verwijderd. Men probeert alle kankercellen weg te snijden en ook een deel van het omringende vetweefsel. Dit verkleint de kans op herval.

Soms is het niet mogelijk om het volledige gezwel weg te snijden. Dan worden er zoveel mogelijk kwaadaardige cellen verwijderd, in een poging een darmobstructie te voorkomen.

De laatste tien jaar is er zoveel vooruitgang geboekt dat een kunstmatige anus nu nog zelden nodig is. Soms wordt het als tijdelijke maatregel ingebracht, maar na enkele weken wordt het dan weer verwijderd.

Ter voorbereiding van de operatie, moet de patiënt een restloos dieet volgen. Door voeding te eten die arm is aan vezels en vetten verkleint de hoeveelheid stoelgang aanzienlijk. Bovendien krijg je een dag of twee voor de eigenlijke ingreep een oraal laxeermiddel en vlak voor de operatie een lavement toegediend.

De meeste patiënten mogen na een week het ziekenhuis verlaten en zijn na zes weken beter.

Transanale Endoscopische Microchirurgie (TEM) is een relatief nieuwe operatietechniek waarbij een kleine tumor die dicht bij de anus zit via de anus verwijderd wordt. Er wordt dan een buisje in de anus geschoven, waarlangs een klein grijpertje de poliep of het gezwel kan vastnemen en verwijderen. Het voordeel is dat de buikwand niet hoeft opgesneden te worden.

Radiotherapie

Deze therapie wordt vooral bij rectumkanker toegepast. Soms wordt er ook wel radiotherapie voor of na een operatie gebruikt. Voor de operatie om de tumor te verkleinen zodat hij gemakkelijker weggesneden kan worden, na de operatie om de kans op herval te minimaliseren.

De bestraling kan zowel uitwendig als inwendig gebeuren. Bij een inwendige bestraling wordt er een buisje ingebracht via de anus.

Tijdens de bestraling worden niet enkel kankercellen, maar ook gezonde cellen geraakt door de ioniserende straling. De gezonde cellen zullen wel sneller terug herstellen na het stopzetten van de radiotherapie.

Een nieuwe behandelmethode is het inbrengen van radioactieve bolletjes in de lever. Hiermee wil men uitzaaiingen in de lever verwijderen.

Chemotherapie

De therapie is vooral gericht op het voorkomen van herval en op de behandeling van uitzaaiingen in lever of longen. Chemotherapie kan via een infuus of via orale medicatie toegediend worden.

Medicijnen

Er worden momenteel nieuwe geneesmiddelen ontwikkelt die nuttig zijn in de behandeling van darmkanker. Zo zijn er medicijnen die de groei van bloedvaten in het gezwel verstoren. Wanneer er geen bloed meer door het gezwel kan stromen, verliest het zijn voedingsstoffen en zuurstof en sterft het af. Andere medicijnen zijn dan weer gericht op het blokkeren van de receptoren op de oppervlakte van bepaalde kankercellen, om zo de groei en uitbreiding ervan te beperken.

Behandeling met monoklonale antilichamen

Je lichaam maakt natuurlijke antistoffen aan om zich te verweren tegen bacteriën en virussen. Wanneer deze antistoffen in een labo worden gemaakt, noemt men ze monoklonale antilichamen. Soms worden deze kunstmatige antistoffen toegediend om darmkanker in een vergevorderd stadium te bestrijden. Dit gebeurt dan meestal in combinatie met chemotherapie.

Cryochirurgie, ook wel bevriezing of koudebehandeling genoemd

Deze techniek wordt gebruikt bij uitzaaiingen. Via de buikwand of anus wordt een vriesstaaf ingebracht die het kwaadaardig weefsel gaat bevriezen zodat het afsterft.

Lasertherapie

Dit is vergelijkbaar met cryochirurgie, maar in plaats van koude worden er laserstralen gebruikt.

RadioFrequente Thermoablatie (RFA)

Ter behandeling van uitzaaiingen in de lever. De tumor wordt verhit tot 80°C, een temperatuur waarop de kankercellen niet kunnen overleven.

Leverperfusie

Ook weer om uitzaaiingen in de lever te behandelen. De lever wordt geïsoleerd van de rest van het lichaam en vervolgens bestookt met een extreem hoge dosis kanker remmend medicijn.

HIPEC

Een behandelmethode voor uitzaaiingen in de buikholte en aan het buikvlies. Eerst worden de kankercellen chirurgisch verwijderd en vervolgens wordt het ganse gebied gespoeld met verwarmde kanker remmende medicijnen. Dit is een zware en agressieve behandeling.

De kans op volledig herstel van darmkanker is erg groot. Wanneer er uitzaaiingen zijn, is de prognose wel een heel stuk slechter. Nochtans is ook deze prognose de laatste tien jaar sterk verbeterd.