Bronchitis

Bronchitis is de algemene benaming voor een ontsteking in de bronchiën, ook wel grotere luchtwegen genoemd. Het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtwegen en de wanden van de luchtwegen zet uit door deze ontsteking, waardoor de luchtwegen nauwer worden. Dit maakt het moeilijker om te ademen.

Er zijn meerdere soorten bronchitis. De grootste onderverdeling is deze tussen acute bronchitis en chronische bronchitis. Beide ziektes hebben een heel ander verloop en vragen een andere behandeling.

Acute bronchitis

Een acute bronchitis is een kortdurende ontsteking aan de lagere luchtwegen. Dit zijn je luchtpijp en longen. Dit soort ontsteking wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een virale infectie. Dat wil zeggen dat een virus aan de basis van je ziekte ligt. Vaak is dit hetzelfde virus dat je enkele dagen eerder een verkoudheid, griep of keelpijn bezorgde. Er zijn tientallen verschillende soorten virussen die een verkoudheid kunnen uitlokken. Elk van hen kan ook een acute bronchitis veroorzaken. Dit betekent dat je op één winter tijd meerdere keren acute bronchitis kan hebben. Zeer uitzonderlijk wordt acute bronchitis door een bacterie veroorzaakt. Ook dit kan gebeuren na een gewone verkoudheid via virale besmetting.

Bronchitis verschilt niet zo heel erg met een gewone verkoudheid, maar de ontsteking vindt in een ander deel van je luchtwegen plaats en de symptomen zijn iets ernstiger. Net zoals bij een gewone verkoudheid wordt het via de lucht verspreidt. Je kunt dus andere mensen besmetten als je in hun richting hoest of niest.

Mensen met een verminderde weerstand door ziekte, oudere mensen en kinderen moeten zeker onmiddellijk naar de dokter gaan om behandeld te worden. Anders lopen ze het risico dat de ontsteking zich verder zet en bijvoorbeeld een longontsteking wordt.

Symptomen

Hoesten

Dit begint met een droge hoest en na enkele dagen hoest je slijm mee op.

Een temperatuursverhoging

Pijn of een drukkend gevoel in het midden van je borst

Kortademigheid

Piepende ademhaling

Een verhoogde slijmproductie

Je hoest deze slijmen op. Het sputum kan van tint verschillen van helder tot groengekleurd.

Keelpijn

Benauwdheid

Koude rillingen

Spierpijn en rugpijn

Verstopte neus of loopneus

Vermoeidheid

Kriebel aan de onderkant van je kin

Bloedsmaak in je mond

Behandeling

Een bacteriële infectie zal met behulp van antibiotica genezen worden. Vaak is een bacteriële besmetting herkenbaar aan het geelgroene slijm dat de patiënt ophoest.

Aangezien de meeste mensen een virale infectie hebben, is de behandeling veel minder ernstig. Zelfs zonder behandeling verdwijnen de meeste symptomen na een week. Enkel het hoesten kan nog enkele weken tot maanden duren.

Meestal volstaat het bij een acute bronchitis om goed voor je lichaam te zorgen:

Drink voldoende

Doe het rustig aan

Dit betekent niet dat je de ganse dag in bed moet liggen, maar wel dat je naar je lichaam moet luisteren. Ga geregeld even zitten om weer op krachten te komen.

Vermijd prikkels die je doen hoesten

Dit zijn bijvoorbeeld mist, droge lucht, sigarettenrook…

Stop met roken

Stoom

Verzacht de symptomen door te stomen met heet water.

Zout water

Spoel je neus met zout water en gorgel met zout water. Dit helpt je bovenste luchtwegen vrij te maken.

Als je na twee weken niet beter bent of wanneer je al meer dan drie dagen koorts hebt, bel je best je huisarts. Doe dit ook onmiddellijk wanneer je bloed of geelgroen slijm ophoest.

Geneesmiddelen

Je arts kan je enkele geneesmiddelen voorschrijven.

Antibiotica zal alleen gegeven worden indien je door een bacterie besmet bent. Anders heeft het geen zin.

Wanneer je ’s nachts erg veel last hebt van de symptomen kan de dokter je een antihoestmiddel of een geneesmiddel om slijm af te drijven of te vervloeien voorschrijven. Ze zullen je niet sneller genezen, maar kunnen je wel een betere nachtrust schenken.

Chronische bronchitis

Men spreekt van chronisch wanneer je meer dan drie maanden per jaar last hebt van een hoest met slijmen en dit twee jaar op een rij zonder dat je verder ziek bent.

De bekendste ziektes die onder deze categorie vallen zijn COPD, emfyseem en astma. Sommige artsen zeggen dat het verschillende aandoeningen zijn die samengaan, anderen plaatsen ze onder dezelfde noemer. Feit is dat het alle aandoeningen aan de luchtwegen zijn die het ademhalen moeilijker maken, meestal door een chronische luchtwegobstructie of –vernauwing als gevolg van een verhoogde slijmproductie. Verder zijn ze ook alle chronisch.

COPD is de Engelse afkorting van chronisch obstructieve longaandoening. Het is een ziekte waarbij je zowel emfyseem als chronische bronchitis hebt. Af en toe verwijst COPD dan weer naar de schade die aan de longen is toegebracht door astma. Het staat wel vast dat er bij elke vorm van COPD sprake is van een obstructie in de longen waardoor uitademen bemoeilijkt wordt. Deze blokkade kan zowel in de longblaasjes, ook wel alveolen genoemd, als in de luchtwegen, de bronchiën plaatsvinden.

Wanneer astma de oorzaak is van chronische bronchitis spreekt men van astmatische bronchitis. Dit soort bronchitis gaat samen met bronchospasmen. Dat zijn contracties van spiervezels die zich aan de binnenkant van je luchtwegen bevinden. Inademen is meestal moeilijk bij astmatische bronchitis.

Emfyseem bemoeilijkt dan weer het uitademen. Dat komt doordat de longblaasjes zijn aangetast en niet meer goed kunnen samenvouwen als gevolg hiervan. Dit betekent dat ze de ingeademde lucht niet krachtig genoeg naar buiten kunnen duwen.

Het overgrote deel van de patiënten is ouder dan 40 jaar. Ongeveer 10% van de Westerse bevolking heeft chronische bronchitis. De meeste onder hen, zowat 75%, weten het niet omdat de diagnose nog niet gesteld is. Dit komt doordat de ziekte in het begin amper symptomen heeft. Pas wanneer de longbeschadiging vergevorderd is, komen de meeste klachten naar boven.

Er is geen behandeling om chronische bronchitis te genezen, elke behandeling spitst zich toe op het verminderen van de symptomen. COPD is wereldwijd de twaalfde doodsoorzaak en in het westen is het zelfs de vijfde meest voorkomende doodsoorzaak.

De meest voorkomende oorzaak van chronische bronchitis is roken. Sommige mensen krijgen omgevingsbronchitis of industriële bronchitis. Dit zijn namen voor chronische bronchitis veroorzaakt door stoffen uit je privé- of werkomgeving. Voorbeelden hiervan zijn luchtvervuiling, irriterende dampen of chemische rook van verf, industrie, sigaretten, chemicaliën…

Symptomen

De symptomen uitten zich meestal pas als de ziekte al vergevorderd is. Ze kunnen behandeld worden, maar de aandoening op zich kan niet genezen worden. Hoe langer je ziek bent, hoe erger de symptomen zullen worden. Uiteindelijk leiden ze tot de dood. Toch blijkt dat de meeste patiënten voor die tijd al aan een andere aandoening overleden zijn. De achteruitgang van chronische bronchitis gaat namelijk zeer traag en duurt dan ook lang. Het is wel typisch voor COPD dat de klachten soms op korte tijd veel erger kunnen worden om dan weer een tijdje te stagneren. Het gaat in trapjes achteruit.

Ademhalingsmoeilijkheden

Dit is een progressief symptoom. In het begin valt het nog mee, maar uiteindelijk sterft de patiënt door ademnood.

Kortademigheid

Van kortademigheid heb je vooral last tijdens fysieke inspanningen. De meeste patiënten gaan hierdoor inspanningen vermijden, wat hun uithoudingsvermogen niet ten goede komt. Ze gaan nog sneller moe zijn en nog sneller kortademig zijn. Bij de minste inspanning hebben ze al last. Het is bijgevolg een vicieuze cirkel.

Verhoogde slijmproductie

Blijvende hoest

Piepende ademhaling

Een beklemmend gevoel op je borst

Opgezwollen enkels, benen of voeten

Oedeem is het vasthouden van vocht waardoor dat lichaamsdeel opzwelt.

Steeds opnieuw luchtweginfecties

Cyanose

Dit wil zeggen dat je huid blauw kleurt. Het komt door een gebrek aan zuurstof in je bloed.

Blue bloater of pink puffer

In een vergevorderd stadium van COPD hebben patiënten een typisch uitzicht. Dit wordt ook wel ‘pink puffer’ of ‘blue bloater’ genoemd. De woorden zeggen het zelf: de ene vorm van chronische bronchitis geeft je een roze huidskleur. De andere veroorzaakt een blauwe teint in je gelaat en je borstkas zwelt ook op door zwelling en obstructies in je longen.

Onrechtstreeks heeft COPD ook gevolgen op andere delen van je lichaam. Dit komt wel vaker voor bij chronische en levensbedreigende aandoeningen. Patiënten met COPD hebben ook vaker dan anderen last van:

Depressie

Verzwakte spieren

Cardiovasculaire aandoeningen

Osteoporose

Behandeling

Elke behandelingstechniek voor chronische bronchitis richt zich op symptoombehandeling. Waar mogelijk probeert met de symptomen te laten verdwijnen. Als dit niet kan richt de behandeling zich op het beperken van de symptomen zodat schade aan de longen zoveel mogelijk voorkomen wordt.

Stop met roken!

Roken verkort enkel je levensduur en maakt de klachten erger.

Houdt je huis warm en droog

 

De meeste behandelingsopties bestaan uit de inname van geneesmiddelen:

Medicijnen om je luchtwegen te verwijden: bronchodilatatoren

Deze worden meestal in een inhalator gegeven. Ze helpen om je kortademigheid, ten gevolge van vernauwde luchtwegen, te voorkomen.

Het geneesmiddel heeft een ontspannende werking op je bronchiën waardoor ze verwijden.

Medicijnen om de ontsteking in je luchtwegen te verminderen: inhalatie steroïden

Wanneer de ontsteking afneemt, kun je automatisch beter ademen.

Antihistaminica

Dit werkt enkel als de chronische bronchitis veroorzaakt wordt door allergieën.

Antibiotica

Enkel bij een bacteriële infectie heeft dit zin.

Als geneesmiddelen alleen de ziekte niet langer onder controle kunnen houden en de patiënt zich in stadium twee bevindt, wordt er soms een multidisciplinaire of chirurgische behandeling opgestart.

Pulmonaire revalidatie

Deze multidisciplinaire behandeling omvat vele facetten. Je krijgt hulp bij het stoppen met roken, je ontvangt voedingsadvies en je volgt krachttraining om je uithouding te verhogen en je ademhalingsspieren te versterken. Verder leer je over COPD met als doel dat je dan beter begrijpt waarom het zo belangrijk is dat je je leefgewoontes aanpast. Tot slot word je ook op sociaal en psychologisch vlak ondersteund tijdens dit hele proces.

Mensen die effectief stoppen met roken, hun voeding aanpassen en de krachtoefeningen uitvoeren blijken minder vaak in het ziekenhuis te belanden. Bovendien zijn hun ziekenhuisverblijven veel korter dan die van andere patiënten met COPD. Hun levenskwaliteit verhoogt bovendien door het volgen van de pulmonaire revalidatie.

Longvolume reductie chirurgie

Tijdens de ingreep worden delen van het beschadigd longweefsel verwijderd. Zo maakt de chirurg meer plaats in je borstkas voor de rest van je longen. Hierdoor gaan ze efficiënter werken. Deze ingreep wordt enkel bij zeer ernstig emfyseem toegepast.

Longtransplantatie

Bij zeer ernstig emfyseem kan de transplantatie van één long tijdelijk helpen. Het verlengt echter niet de levensduur, enkel je levenskwaliteit kan erdoor verbeteren.